Μεσανατολικό ζήτημα

Μεσανατολικό ζήτημα

     Το παρόν άρθρο έχει ως κύριο άξονα την ανάδειξη του Μεσανατολικού ζητήματος μεταξύ του Ισραήλ και του Παλαιστινιακού κράτους. Αρχικά θα γίνει μια σύντομη περιγραφή της διένεξης που προκλήθηκε ανάμεσα στα δυο κράτη. Στη συνέχεια θα ακολουθήσει εκτενής παρουσίαση των κύριων δρώντων που εμπλέκονται άμεσα ή έμμεσα σε αυτή τη διαμάχη. Παράλληλα με την παρουσίαση θα αναλυθεί και ο ρόλος που έπαιξε η παίζει έκαστος από τους κύριους δρώντες στην εξέλιξη της διαμάχης.

     Δεδομένα:

     Στις 15 Ιουλίου του 2011 ο Αραβικός Σύνδεσμος δήλωσε την πλήρη υποστήριξή του στα σχέδια για αναγνώριση ανεξάρτητου κράτους της Παλαιστίνης, αναλαμβάνοντας μάλιστα να υποβάλει ο ίδιος στον ΟΗΕ το επίσημο αίτημα αναγνώρισης, αλλά και την αναβάθμισή της σε πλήρες μέλος των Ηνωμένων Εθνών. Οι ΗΠΑ δήλωσαν επίσημα ότι θα ασκήσουν το δικαίωμα της αρνησικυρίας που διαθέτουν στον ΟΗΕ, προκειμένου να μπλοκάρουν την απόφαση.

     Στις 31 Οκτωβρίου 2011 η Γενική Συνέλευση της UNESCO, έπειτα από ψήφισμά της, αποφάσισε την αναγνώριση της Παλαιστίνης ως πλήρες μέλος του Οργανισμού. Το Ισραήλ αποχώρησε πριν την διαδικασία της ψηφοφορίας, ενώ οι ΗΠΑ απείλησαν ότι θα σταματήσουν την χρηματοδότηση προς τον οργανισμό.

     Από τις αρχές του 2012 έχουν πραγματοποιηθεί 5 συναντήσεις μεταξύ Ισραήλ και Παλαιστίνης στο Αμμάν της Ιορδανίας υπό το συντονισμό του Κουαρτέτου ΗΠΑ, ΕΕ, Ρωσία, ΟΗΕ. Οι συναντήσεις αυτές έχουν αποβεί άκαρπες με την Ισραηλινή κυβέρνηση να είναι ο πιο αδιάλλακτος συνομιλητής. Τα θέματα που έχουν τεθεί «επί τάπητος» είναι ο καθορισμός των συνόρων και της ασφάλειας, καθώς και η άρνησή του Ισραήλ να παγώσει την οικοδόμηση εποικισμών της Δυτικής Όχθης.

     Σε περίπτωση που το Ισραήλ δεχτεί παραχώρηση εδαφών στους Παλαιστίνιους θα τους παραχωρήσει και το δικαίωμα να διεκδικήσουν την ανατολική Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσα του νέου κρατικού μορφώματός τους.

     Όσο αναφορά την οικοδόμηση των εποικισμών, αποτελεί «μήλον της έριδος» μεταξύ των δύο χωρών , καθώς αφορά την ανέγερση οικισμών και την αναγνώριση αυθαιρέτων στα κατεχόμενα εδάφη. Η Παλαιστινιακή αρχή θεωρεί ότι καταπατούνται παράφορα τα κυριαρχικά της δικαιώματα. Αποτέλεσμα της οικοδόμησης είναι η ταυτόχρονη συμβίωση Παλαιστινιακών και Ισραηλιτών σε οικισμούς που συχνά γίνονται μέρη συγκρούσεων.

Εμπλεκόμενοι δρώντες:

ΟΗΕ: Επανειλημμένα ο ΟΗΕ έχει τονίσει την ανάγκη να κατευναστούν τα πνεύματα αντιλογίας και σύγκρουσης ανάμεσα στις 2 κρατικές οντότητες μέσω εκτενούς διαλόγου. Η αναγνώριση της Παλαιστίνης ως αυτόνομο κράτος από τον ίδιο τον ΟΗΕ θα δυσχέρανε τις διαπραγματεύσεις( να υπενθυμίσουμε ότι το Ισραήλ είναι επίσημο μέλος του ΟΗΕ από το 1949).

ΕΕ: Το Μεσανατολικό ζήτημα έλαβε χώρα σε μία περιοχή που αποτελεί την «πίσω αυλή» της ΕΕ. Ως εκ τούτου, η Ένωση δεν θα μπορούσε να μείνει άπραχτη σε μια επικείμενη σύγκρουση, που θα λάμβανε χώρα κοντά στην νοτιοανατολική περιοχή της. Παράλληλα, το γεγονός ότι υπάρχει ήδη κίνδυνος εκδήλωσης σύγκρουσης στην ίδια περιοχή με το Ιράν να απειλεί για εμπάργκο στις εξαγωγές πετρελαίου του στην ΕΕ, δικαιολογεί την προαναφερθείσα πολιτική της ΕΕ.

Αραβικός σύνδεσμος: Και οι δύο αντιμαχόμενες πλευρές ανήκουν στην άμεση σφαίρα επιρροής του Α.Σ. Σημαντικό όμως είναι το γεγονός, όπως προαναφέρθηκε, ότι ο Α.Σ. έχει στηρίξει τους Παλαιστίνιους στην διαδικασία αναγνώρισης του κράτους τους.

     Συνοψίζοντας: οι τεταμένες σχέσεις μεταξύ του Ισραήλ και της Παλαιστινιακής αρχής με το πέρασμα του χρόνου φαίνεται να ενισχύονται οδηγώντας στην μεταξύ τους σύγκρουση. Η διεκδίκηση των εδαφών και της κυριαρχίας, αλλά και των συμφερόντων στην ίδια περιοχή έχουν αναδείξει το Μεσανατολικό σε κρίσιμο ζήτημα. Η παρέμβαση του Αραβικού Συνδέσμου μετά από αίτημα της Παλαιστίνης αναμένεται να κρίνει την έκβαση του ζητήματος.

Ελισάβετ Σπιταδάκη

Πηγές  : www.kathimerini.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

                   www.athina984.gr

ΗΠΑ 2012: Νέα Σελίδα

ΗΠΑ 2012: Νέα Σελίδα

“Κάθε πρόταση πρέπει να κρίνεται από ένα ευρύτερο πρίσμα”

Χρησιμοποιώντας την φράση του προέδρου Αϊζενχάουερ , εξήγγειλε ο Μπάρακ Ομπάμα τη νέα αμυντική στρατηγική των ΗΠΑ. Πλέον οι ΗΠΑ «αλλάζουν» την στρατιωτική τους τακτική, υπό το βάρος της οικονομικής κρίσης, σχεδιάζοντας όμως προσεχτικά για το στρατιωτικό μέλλον της χώρας.

Βασικά σημεία του νέου στρατηγικού σχεδίου των ΗΠΑ:

1. Ενίσχυση παρουσίας τους στον Ειρηνικό Ωκεανό και την Ασία: Η επιλογή των δύο αυτών περιοχών δεν είναι τυχαία, καθώς γεωγραφικά βρίσκονται πολύ κοντά στην περιοχή της Κίνας. Η ανάδειξη της Κίνας σε ανερχόμενη δύναμη, μιας χώρας που βρίσκεται πολύ κοντά στο πεδίο δράσης και στρατηγικού σχεδιασμού των ΗΠΑ, φαίνεται να έχει προκαλέσει την ανησυχία της Κυβέρνησης Ομπάμα. Τον ισχυρισμό αυτό έρχεται να ενίσχυση και η έντονη αντίδραση του Κογκρέσου στην επίδειξη ισχύος από την Κίνα με το νέο μαχητικό J-20 ή το αεροπλανοφόρο της.

1. Διατήρηση των επιχειρήσεων του ΝΑΤΟ: Τον τελευταίο χρόνο το ΝΑΤΟ έπαιξε σημαντικό ρόλο στις πολιτικές εξελίξεις που έλαβαν χώρα στο Αραβικό κόσμο. Η εμπλοκή του στην Αραβική άνοιξη μετέβαλλε τις ισορροπίες και κλήθηκε να καλύψει το κενό ισχύος που προκλήθηκε από τις επαναστάσεις στην περιοχή. Η νέα στρατηγική πολιτική των ΗΠΑ στοχεύει στην ενίσχυση και ανάπτυξη του ΝΑΤΟ, με σκοπό την διατήρηση της ειρήνης και της ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή.

 

1. Απόσυρση των αμερικανικών στρατευμάτων στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν: Ένα από τα πιο τα πιο σημαντικά σημεία της νέας πολιτικής των ΗΠΑ είναι η απόσυρση των στρατευμάτων τους από το Ιράκ και το Αφγανιστάν. Με αυτό τον τρόπο τερματίζεται η ταυτόχρονη στρατιωτική παρουσία, εμπλοκή και υπεροχή σε πολεμική σύρραξη σε δύο μέρη. Πλέον το νέο στρατηγικό πλαίσιο προβλέπει ότι οι ΗΠΑ θα διατηρούν μια δύναμη ικανή να κερδίσει έναν πόλεμο ενώ ταυτόχρονα θα έχει τη δυνατότητα να αποτρέπει τον εχθρό να επιτύχει τους στόχους του σε μια δεύτερη σύγκρουση. Έτσι, μειώνονται στο ελάχιστο οι στρατιωτικές δαπάνες, χωρίς όμως ταυτόχρονη μείωση της στρατιωτικής υπεροχής των ΗΠΑ.

Η οικονομική πολιτική φαίνεται ότι επηρέασε και τον στρατηγικό σχεδιασμό των ΗΠΑ για το 2012. Η Αμερικάνικη κυβέρνηση κλήθηκε να μειώσει τον κρατικό προϋπολογισμό και τις δαπάνες, να εξασφαλιστούν κονδύλια, πολιτικές που δεν άφησαν ανεπηρέαστο τον στρατιωτικό τομέα.

Έτσι για φέτος οι ΗΠΑ κλήθηκαν να αναθεωρήσουν την αμυντική τους στρατηγική, τα βασικά σημεία της οποίας αναφέρθηκαν πιο πάνω, προκειμένου να επιτευχθούν οι οικονομικοί στόχοι του νέου έτους.

Παρά τις αλλαγές που υιοθετήθηκαν από την κυβέρνηση Ομπάμα θα πρέπει να τονιστεί ότι οι ΗΠΑ φρόντισαν να διατηρήσουν το status quo τους. Συλλογισμός που δικαιολογεί την προσπάθεια των ΗΠΑ ως δυτικός περιφερειακός ηγεμόνας να διατηρήσει και να προασπίσει την ισχύ του. Ο ισχυρισμός αυτός ενισχύεται από το γεγονός ότι καμία αλλαγή δεν πλήττει στην ουσία το στρατιωτικό κύρος των ΗΠΑ, που συνεχίζουν να κυριαρχούν ως στρατιωτική δύναμη στα αμέσως δέκα πιο ανεπτυγμένα κράτη του κόσμου. Παράλληλα, δεν υφίστανται αλλαγές στο αμερικάνικο στρατηγικό βάθος, καθώς πεδίο δράσης και στρατιωτικής ισχυρής παρουσίας παραμένει να είναι η περιοχή της Ασίας και της νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Δεν μπορεί κανείς να ξέρει πως θα διαμορφωθούν οι εξελίξεις στην διεθνή αρένα. Υπάρχει περίπτωση οι νέες στρατιωτικές κινήσεις των ΗΠΑ να επηρεάσουν την πολιτική άλλων κρατικών εθνοτήτων να κινηθούν πιο επιθετικά εναντίον στις ΗΠΑ, θεωρώντας ότι ο νέος σχεδιασμός οδηγεί σε αποδυνάμωση των αμερικανικών ενόπλων δυάμεων.

Ένα ακόμα ερώτημα που τίθεται, είναι αν και κατά πόσο θα μπορέσουν να εφαρμοστούν και να λειτουργήσουν αυτές οι μακροχρόνιες πολιτικές, ενόψει των εκλογικών αναμετρήσεων το Νοέμβριου το 2012 για την εκλογή του νέου αμερικανού προέδρου.

Καταληκτικά

Το άρθρο αυτό είχε σαν βάση προβληματισμού την νέα αμυντική πολιτική των ΗΠΑ, η οποία σχεδιάστηκε και προσαρμόστηκε στις επιταγές της οικονομικής πραγματικότητας. Στην αρχή έγινε μια σύντομη έκθεση και ανάλυση των βασικότερων σημείων αυτής της πολιτικής. Στη συνέχεια έγινε προσπάθεια σύγκρισης και σύνδεσης της πολιτικής αυτής με τα νέα δεδομένα που προβάλλουν οι ΗΠΑ. Τέλος, παρουσιάστηκαν οι σχετικοί προβληματισμοί σχετικά με αυτή την εξέλιξη.

Ελισάβετ Σπυταδάκη